Ile trwa dzień na Wenus? Więcej niż… rok
Wenus od dawna intryguje naukowców i miłośników astronomii swoim tajemniczym wyglądem i wieloma zagadkami. Jedną z nich jest niezwykła długość dnia na tej planecie, który – w przeciwieństwie do większości innych planet Układu Słonecznego – trwa dłużej niż jej rok! Zastanówmy się, jak to możliwe i dlaczego Wenus wciąż fascynuje badaczy.
Wenus – podstawowe informacje
Wenus to druga w kolejności od Słońca planeta naszego Układu Słonecznego. Jest tylko nieco mniejsza od Ziemi i bywa nazywana jej „siostrą”, ale pod względem warunków panujących na powierzchni obu planet dzieli prawdziwa przepaść. Wenus jest spowita gęstymi, trującymi chmurami złożonymi głównie z dwutlenku węgla i kwasu siarkowego. Ta gruba atmosfera utrudnia obserwację powierzchni Wenus zarówno z Ziemi, jak i z orbity, co przez długi czas stanowiło przeszkodę w prowadzeniu szczegółowych badań. Jednak najnowsze misje kosmiczne oraz wykorzystanie fal radarowych umożliwiły bardzo precyzyjne zmierzenie okresów obrotu Wenus.
Czym jest „dzień” na Wenus?
Mówiąc o długości dnia na Wenus, mamy na myśli dobę astronomiczną – czas, w którym planeta wykonuje pełny obrót wokół własnej osi względem odległego tła gwiazd. Dla Ziemi ta wartość to nieco mniej niż 24 godziny (dokładnie 23 godziny, 56 minut i 4,091 sekundy), jednak ze względu na ruch orbitalny, rzeczywisty dzień słoneczny (czas od wschodu do wschodu Słońca) trwa niemal równo 24 godziny.
Doba na Wenus – dane naukowe
- Doba astronomiczna Wenus: 243,0228 ziemskich dni
- Rok na Wenus (czas obiegu wokół Słońca): 224,701 ziemskich dni
Oznacza to, że jeden dzień na Wenus (pełny obrót wokół własnej osi) trwa około 243 ziemskich dni. Natomiast Wenus okrąża Słońce w mniej niż 225 dni. To prowadzi do niezwykłej sytuacji: rok na Wenus jest krótszy niż jej dzień!
Dlaczego Wenus obraca się tak wolno?
Wenus obraca się niezwykle powoli i w dodatku w kierunku przeciwnym niż większość planet Układu Słonecznego. Oznacza to, że „Słońce” na Wenus wschodzi na zachodzie, a zachodzi na wschodzie. Powód tego powolnego i retrogradacyjnego ruchu nie jest do końca znany, jednak naukowcy przypuszczają, że mogły mieć na to wpływ kolizje z innymi dużymi ciałami niebieskimi w początkach istnienia planety lub złożone oddziaływania grawitacyjne z innymi planetami, szczególnie z Jowiszem i Ziemią.
Najnowsze badania, m.in. z obserwacji radarowych wykonywanych przez sondę Magellan oraz europejską misję Venus Express, precyzyjnie ustaliły, że okres obrotu Wenus nie jest całkowicie stały – może się zmieniać nawet o kilka minut na przestrzeni lat, prawdopodobnie przez oddziaływania atmosfery z powierzchnią planety.
Ile trwa dzień słoneczny na Wenus?
Zamieszanie wprowadza jeszcze jedno pojęcie: długość dnia słonecznego na Wenus, czyli czas pomiędzy dwoma kolejnymi górowaniami Słońca w jednym punkcie na planecie. Ponieważ Wenus powoli się obraca, a w tym samym czasie dosyć szybko przesuwa się po orbicie wokół Słońca, jej dzień słoneczny skraca się do około 117 ziemskich dni – mimo że pełny obrót osiowy trwa znacznie dłużej. To nietypowa sytuacja, która nie ma odpowiednika na Ziemi czy Marsie.
Podsumowanie: Ile trwa dzień na Wenus? Więcej niż… rok!
- Doba astronomiczna Wenus – pełen obrót planety wokół osi: 243 ziemskie dni.
- Rok wenusjański – pełny obieg wokół Słońca: 225 ziemskich dni.
- Dzień słoneczny Wenus – czas pomiędzy kolejnymi górowaniami Słońca: 117 ziemskich dni.
Wenus jest jedyną planetą w Układzie Słonecznym, na której doba trwa dłużej niż rok. To sprawia, że jest prawdziwym astronomicznym fenomenem. Dzięki fascynującym badaniom i coraz nowocześniejszym sondom kosmicznym możemy poznać jej tajemnice coraz lepiej – a odpowiedź na pytanie: ile trwa dzień na Wenus? Więcej niż… rok!, już dziś budzi podziw i zdumienie nie tylko wśród pasjonatów astronomii.
