Kombajn może spalać od kilkunastu do nawet ponad 100 litrów oleju napędowego na godzinę. Taka odpowiedź jest jednak prawdziwa tylko częściowo, ponieważ największe znaczenie ma nie spalanie godzinowe, lecz zużycie paliwa na hektar albo tonę zebranego ziarna. Stary Bizon może zużywać kilkanaście litrów w ciągu godziny, a duży nowoczesny kombajn około 40–60 litrów. Mimo to koszt zebrania jednego hektara może być w obu przypadkach podobny.
I właśnie tutaj zaczyna się najciekawsza część porównania. Maszyna, która na pierwszy rzut oka „pali jak smok”, może w rzeczywistości wykonać pracę taniej niż znacznie mniejszy kombajn.
Najważniejsze liczby: Bizon Z056 według fabrycznej instrukcji zużywał po przeliczeniu około 12–16 l/ha. W badaniach nowoczesne duże kombajny osiągały około 11–13 l/ha w dobrych warunkach, ale przy wilgotnym i wyległym zbożu spalanie wzrastało nawet do około 29 l/ha.
Zobacz film: ile naprawdę pali kombajn?
Ile pali kombajn na godzinę, hektar i tonę?
Spalanie kombajnu można podać przynajmniej na trzy sposoby. Każdy odpowiada na inne pytanie:
- Litry na godzinę, czyli l/h – pokazują, jak szybko znika paliwo ze zbiornika podczas pracy silnika.
- Litry na hektar, czyli l/ha – mówią, ile paliwa potrzeba do zebrania konkretnej powierzchni.
- Litry na tonę, czyli l/t – pozwalają ocenić, jak efektywnie maszyna zamienia paliwo na zebrane ziarno.
Jeśli interesuje nas rzeczywisty koszt żniw, najbardziej przydatne są litry na hektar oraz litry na tonę. Sam wynik godzinowy potrafi prowadzić do całkowicie błędnych wniosków.
Duży kombajn może spalać 50 litrów na godzinę, ale w tym czasie zebrać cztery lub pięć hektarów. Mniejsza maszyna zużyje tylko 15 litrów, lecz może potrzebować całej godziny na jeden hektar. W pierwszym przypadku spalanie wyniesie około 10–12,5 l/ha, a w drugim 15 l/ha.
To dlatego odpowiedź na pytanie „ile pali kombajn?” zawsze powinna zawierać informację, do jakiej jednostki odnosi się podana wartość.
Porównanie spalania kombajnów
| Kombajn i warunki pracy | Spalanie na godzinę | Spalanie na hektar | Spalanie na tonę |
|---|---|---|---|
| Bizon Z056 – dane fabryczne i przykładowa wydajność | około 12–24 l/h | około 12–16 l/ha | zależne od plonu |
| Claas Lexion 670 – badanie podczas pracy polowej | około 48–52 l/h | około 10,8–13,3 l/ha | około 2,5–3,0 l/t |
| Kombajn średniej klasy w trudnych warunkach | około 41–50 l/h | około 16,8–29 l/ha | około 2,4–3,5 l/t |
| New Holland CR10.90 – próba rekordowa | około 112 l/h | około 11,1 l/ha | 1,12 l/t |
Wartości z tabeli nie są uniwersalnymi normami dla wszystkich modeli. Pokazują zakres uzyskany w instrukcjach, badaniach terenowych i próbie rekordowej. Rzeczywiste spalanie zależy od maszyny, zbieranej rośliny, plonu, wilgotności, ustawień oraz warunków na polu.
Ile pali Bizon Z056?
Bizon Z056 Super to jedna z najbardziej rozpoznawalnych maszyn z czasów PRL-u. Dla wielu osób charakterystyczny dźwięk jego silnika jest niemal synonimem żniw. Mimo wieku Bizony nadal można spotkać na polskich polach, szczególnie w mniejszych gospodarstwach.
Fabryczna instrukcja podawała zużycie paliwa Bizona Z056 na poziomie 10–13 kilogramów na hektar. Po uwzględnieniu gęstości oleju napędowego daje to około 12–16 litrów na hektar.
A ile pali Bizon na godzinę? Tutaj nie ma jednej liczby, ponieważ wszystko zależy od tego, jaką powierzchnię maszyna zbierze w tym czasie. Przy wydajności jednego hektara na godzinę będzie to około 12–16 l/h. Przy półtora hektara – mniej więcej 18–24 l/h.
Nie należy jednak mnożyć katalogowego maksymalnego tempa pracy przez najwyższe spalanie i traktować wyniku jak stałej wartości. Maksymalna wydajność i maksymalne zużycie nie muszą występować jednocześnie.
Spalanie Bizona może wzrosnąć, gdy:
- zboże jest wilgotne, wyległe albo mocno zachwaszczone,
- pracuje sieczkarnia rozdrabniająca słomę,
- silnik, pompa wtryskowa lub filtry nie są w dobrym stanie,
- kombajn często wykonuje nawroty i pracuje na małych, nieregularnych polach,
- prędkość jazdy oraz ustawienia młocarni nie są właściwie dobrane.
Stary Bizon zużywa stosunkowo mało paliwa w ciągu godziny, ale ma również mniejszą przepustowość, węższy zespół żniwny i skromniejszy zbiornik na ziarno. Oznacza to wolniejszą pracę oraz więcej czasu poświęconego na nawroty i rozładunek.
Ile pali nowoczesny kombajn?
Współczesne kombajny trudno porównywać ze starym Bizonem wyłącznie na podstawie wielkości silnika. Nowoczesna maszyna może mieć od około 300 do ponad 700 koni mechanicznych. Napędza szeroki heder, rozbudowany układ omłotu i separacji, wentylatory, przenośniki, hydraulikę oraz rozdrabniacz słomy.
Nic dziwnego, że spalanie dużego kombajnu podczas intensywnej pracy może wynosić 40–60 litrów na godzinę, a w przypadku największych maszyn i wyjątkowo wysokiego obciążenia może być jeszcze większe.
Sama liczba robi wrażenie, dopóki nie zestawimy jej z wydajnością.
W badaniu obejmującym kombajny Claas Lexion 670 zużycie podczas pracy polowej wynosiło około 48–52 l/h. Maszyny zbierały jednak od około 3,8 do 4,9 ha/h. Po przeliczeniu otrzymano zaledwie 10,8–13,3 l/ha oraz około 2,5–3 l paliwa na tonę ziarna.
Nowoczesny kombajn może więc zużywać trzy albo cztery razy więcej paliwa na godzinę od Bizona, ale jednocześnie wykonać w tym czasie kilka razy więcej pracy.
Nie oznacza to jednak, że każdy nowy kombajn zawsze spali mniej na hektar. W innym badaniu, przeprowadzonym podczas zbioru wilgotnego i miejscami położonego zboża, średniej klasy maszyna zużywała około 41–50 l/h, a wynik na hektar wynosił od 16,8 do 29 l/ha.
Warunki zbioru mogą mieć zatem większy wpływ na spalanie niż sam wiek kombajnu.
Rekord, który najlepiej pokazuje problem ze spalaniem godzinowym
W 2014 roku kombajn New Holland CR10.90 zebrał w ciągu ośmiu godzin prawie 798 ton pszenicy. Średnia wydajność wyniosła 99,7 tony na godzinę, a zużycie paliwa – tylko 1,12 litra na tonę ziarna.
Po przemnożeniu tych wartości otrzymujemy spalanie wynoszące około 112 litrów na godzinę. Brzmi gigantycznie. Pole dawało jednak średnio 9,95 tony z hektara, dlatego w przeliczeniu na powierzchnię kombajn potrzebował około 11,1 litra na hektar.
Była to specjalna, nadzorowana próba rekordowa, a nie przeciętny dzień w gospodarstwie. Mimo to doskonale pokazuje różnicę pomiędzy spalaniem godzinowym a rzeczywistą efektywnością maszyny.
Kombajn może pochłaniać ponad 100 litrów w ciągu godziny i jednocześnie zużywać mniej paliwa na hektar niż znacznie mniejsza konstrukcja.
Od czego zależy spalanie kombajnu?
Rozbieżności pomiędzy wynikami nie oznaczają, że jedne dane są prawdziwe, a inne błędne. Kombajn pracuje z żywym, zmiennym materiałem, a każda plantacja stawia maszynie nieco inny opór.
1. Rodzaj i kondycja roślin
Suche, stojące zboże przechodzi przez kombajn łatwiej niż masa wilgotna, zielona albo położona przez wiatr i deszcz. Większy opór obciąża przyrząd żniwny, młocarnię oraz układ separacji.
2. Wilgotność ziarna i słomy
Wilgotny materiał jest cięższy i trudniejszy do oddzielenia. Badania terenowe pokazały, że wraz ze zmianą wilgotności w ciągu dnia zmienia się zarówno wydajność kombajnu, jak i zużycie paliwa na tonę.
3. Plon
Przy wysokim plonie kombajn zbiera więcej ton z jednego hektara. Spalanie na hektar może wzrosnąć, ale zużycie na tonę ziarna nadal pozostawać korzystne.
4. Szerokość hedera
Szerszy heder pozwala zebrać większą powierzchnię w jednym przejeździe. Nie oznacza to automatycznie niższego spalania, ale odpowiednio dobrany do wydajności maszyny może ograniczyć liczbę przejazdów i poprawić wynik na hektar.
5. Praca sieczkarni
Rozdrabnianie słomy wymaga dodatkowej energii. Jeśli słoma jest pozostawiana w pokosie, zużycie paliwa może być mniejsze niż podczas jej intensywnego cięcia i rozrzucania.
6. Ustawienia i doświadczenie operatora
Zbyt duża prędkość jazdy może zwiększyć straty ziarna. Zbyt mała nie wykorzystuje możliwości maszyny i podnosi spalanie na hektar. Liczą się również ustawienia bębna lub rotorów, szczeliny klepiska, sit i wentylatora.
7. Organizacja odbioru ziarna
Nawet bardzo wydajny kombajn nie wykorzysta swoich możliwości, jeśli musi czekać na przyczepę albo często przerywać pracę. Sprawny odbiór ziarna ogranicza przestoje, pracę na biegu jałowym oraz niepotrzebne przejazdy.
Ile kosztuje paliwo potrzebne do zebrania 100 hektarów?
Przeprowadźmy prostą symulację. Przyjmijmy cenę oleju napędowego wynoszącą 8 zł za litr. Jest to wartość przyjęta wyłącznie na potrzeby obliczeń – aktualną cenę można podstawić do wzoru samodzielnie.
Stary kombajn
Jeżeli Bizon zużyje średnio 15 l/ha:
- 100 ha × 15 l/ha = 1500 litrów,
- 1500 litrów × 8 zł = 12 000 zł.
Nowoczesny kombajn
Jeżeli większa maszyna zużyje średnio 12 l/ha:
- 100 ha × 12 l/ha = 1200 litrów,
- 1200 litrów × 8 zł = 9600 zł.
Różnica wynosi 2400 zł na 100 hektarach. To zauważalna kwota, ale zdecydowanie zbyt mała, aby sama oszczędność paliwa uzasadniała zakup nowego kombajnu kosztującego setki tysięcy lub ponad milion złotych.
Prawdziwa przewaga nowoczesnej maszyny może ujawnić się w czasie pracy.
Jeżeli Bizon zbiera średnio hektar na godzinę, potrzebuje około 100 godzin na skoszenie 100 hektarów. Kombajn osiągający cztery hektary na godzinę wykona tę samą pracę w około 25 godzin. Jest to uproszczony przykład, który nie uwzględnia dojazdów, rozładunków i przestojów, ale dobrze pokazuje skalę różnicy.
W żniwa 75 zaoszczędzonych godzin może być ważniejsze niż 300 litrów paliwa. Zakończenie zbioru przed deszczem ogranicza ryzyko osypywania ziarna, wzrostu wilgotności i pogorszenia jego jakości.
Czy nowoczesny kombajn się opłaca?
O opłacalności nie decyduje wyłącznie spalanie. Trzeba uwzględnić:
- cenę zakupu i utratę wartości maszyny,
- koszt finansowania, ubezpieczenia oraz przechowywania,
- serwis, części i ryzyko awarii,
- liczbę hektarów zbieranych w sezonie,
- koszt operatora i czas pracy,
- straty ziarna oraz jakość zbioru,
- możliwość wykonywania usług dla innych gospodarstw,
- ryzyko, że pogoda przerwie żniwa.
W niewielkim gospodarstwie zadbany Bizon może nadal mieć ekonomiczny sens. Jest stosunkowo tani, prosty konstrukcyjnie, a wiele napraw można wykonać bez specjalistycznego komputera diagnostycznego. Jeśli maszyna zbiera tylko kilkadziesiąt hektarów rocznie, koszt zakupu nowoczesnego kombajnu może nigdy odpowiednio się nie rozłożyć.
Przy bardzo małym areale bardziej opłacalna może być usługa kombajnowania. Rolnik nie ponosi wtedy kosztów całorocznego utrzymania maszyny wykorzystywanej przez zaledwie kilka dni.
Duży, nowoczesny kombajn zaczyna pokazywać przewagę w gospodarstwach o większym areale oraz w firmach usługowych. Im więcej hektarów i krótsze okno pogodowe, tym większą wartość ma wysoka wydajność.
Najprościej można to podsumować tak:
Bizon często wygrywa ceną zakupu i prostotą. Nowoczesny kombajn wygrywa czasem, wydajnością i kosztami liczonymi na hektar lub tonę.
Jak zmniejszyć spalanie kombajnu?
Niezależnie od wieku maszyny można ograniczyć niepotrzebne zużycie paliwa:
- Regularnie czyścić filtry i chłodnice oraz kontrolować układ paliwowy.
- Dostosować prędkość jazdy do ilości masy trafiającej do kombajnu.
- Prawidłowo ustawić zespół omłotowy, sita i wentylator.
- Kontrolować straty ziarna zamiast zwiększać prędkość za wszelką cenę.
- Ograniczać zbędną pracę na biegu jałowym i niepotrzebne przejazdy.
- Dobrze zorganizować odbiór ziarna z pola.
- Porównywać wyniki w l/ha oraz l/t, a nie tylko wskazanie l/h.
Dobrym rozwiązaniem jest zapisywanie dla każdego pola zużytego paliwa, powierzchni, plonu, wilgotności i czasu pracy. Dopiero takie dane pokazują, czy zmiana ustawień naprawdę przyniosła oszczędność.
Najczęściej zadawane pytania
Ile pali kombajn na godzinę?
Mniejszy lub starszy kombajn może zużywać od kilkunastu do około 25 litrów paliwa na godzinę. Duże nowoczesne maszyny podczas aktywnego zbioru często spalają około 40–60 l/h. Największe kombajny przy ekstremalnej wydajności mogą przekroczyć 100 l/h.
Ile pali kombajn na hektar?
W dobrych warunkach wiele kombajnów mieści się w granicach około 10–20 l/ha. Przy wilgotnym, wyległym albo bardzo ciężkim materiale spalanie może zbliżyć się do 30 l/ha.
Ile pali Bizon Z056?
Fabryczna instrukcja podawała 10–13 kilogramów paliwa na hektar, czyli po przeliczeniu około 12–16 l/ha. Spalanie godzinowe zależy od osiąganej wydajności i może wynosić od kilkunastu do około 24 l/h.
Ile pali nowoczesny kombajn?
Duży nowoczesny kombajn może zużywać około 40–60 litrów na godzinę, ale dzięki wydajności kilku hektarów na godzinę spalanie na hektar często pozostaje na poziomie około 10–20 litrów.
Ile paliwa potrzeba na skoszenie 100 hektarów?
Przy spalaniu od 10 do 20 l/ha kombajn potrzebuje od około 1000 do 2000 litrów paliwa. Przy przykładowej cenie 8 zł za litr daje to koszt od 8000 do 16 000 zł.
Co najlepiej pokazuje efektywność kombajnu?
Do porównywania kosztów najlepiej wykorzystać spalanie w litrach na hektar. Jeśli plony na polach znacząco się różnią, jeszcze lepszym wskaźnikiem jest liczba litrów zużytych na tonę zebranego ziarna.
Podsumowanie: ile naprawdę pali kombajn?
Nie istnieje jedna liczba pasująca do każdego kombajnu i każdego pola. Stary Bizon może zużywać kilkanaście litrów na godzinę, a nowoczesna maszyna 50 litrów lub więcej. Nie oznacza to jednak, że Bizon wykona pracę taniej.
Po przeliczeniu na hektar oba kombajny mogą osiągać zbliżone wyniki, najczęściej mieszczące się w szerokim przedziale około 10–20 l/ha. W trudnych warunkach spalanie może wzrosnąć do blisko 30 l/ha.
Ostatecznie nie powinniśmy pytać wyłącznie, ile paliwa znika ze zbiornika w ciągu godziny. Ważniejsze jest, ile hektarów i ton ziarna uda się zebrać za tę samą ilość paliwa oraz czy maszyna zdąży zakończyć pracę przed zmianą pogody.
Litrów na godzinę boimy się przy dystrybutorze. Za litry na hektar płacimy podczas całych żniw.
Jeśli masz własne doświadczenia, podaj w komentarzu model kombajnu, rodzaj zbieranej rośliny, szerokość hedera, pracę z sieczkarnią lub bez oraz rzeczywiste spalanie. Takie porównania są znacznie cenniejsze niż liczba podana bez informacji o warunkach pracy.
Źródła
- Instrukcja obsługi kombajnu Bizon Super Z056:
https://www.scribd.com/document/481072617/Instrukcja-obs%C5%82ugi-kombajn-zbo%C5%BCowy-BIZON-SUPER-Z056 - ORLEN – właściwości i gęstość oleju napędowego:
https://www.orlen.pl/content/dam/internet/orlen/pl/pl/dla-biznesu/produkty/paliwa/olej-napedowy/dokumenty/Olej_napedowy_handlowy.pdf.coredownload.pdf - Olt i in., „Assessment of the harvesting costs of different combine harvester fleets”:
https://www.agriculturejournals.cz/pdfs/rae/2019/01/06.pdf - Špokas i in., „The experimental research of combine harvesters”:
https://rae.agriculturejournals.cz/pdfs/rae/2016/03/02.pdf - Masek, Novak i Pavlicek, „Evaluation of combine harvester fuel consumption and operation costs”:
https://www.iitf.lbtu.lv/conference/proceedings2015/Papers/013_Masek.pdf - New Holland – oficjalna informacja o rekordzie kombajnu CR10.90:
https://media.cnh.com/north-america/new-holland-agriculture/new-holland-agriculture-smashes-the-current-guinness-world-records–title-for-most-wheat-harvested-w/s/eb5899cc-02f1-41fc-a145-5edaca2376e8
