Co jedzą jeże? Tajemnice diety kolczastych ssaków
Jeże są niezwykle sympatycznymi i pożytecznymi zwierzętami, które na ilustracjach najczęściej są przedstawiane wraz z jabłkiem. Czy jednak to właśnie ten soczysty owoc stanowi główne pożywienie jeży? W rzeczywistości jeże sięgają po owoce i warzywa tylko w przypadku, kiedy nie mogą znaleźć mięsnego pokarmu. Zwierzęta żywią się przede wszystkim bezkręgowcami m.in. dżdżownicami, ślimakami oraz owadami. Jedzą również drobne kręgowce np. żaby czy jaszczurki.
Czym właściwie jeże się żywią?
Aby kompleksowo odpowiedzieć na pytanie: Co jedzą jeże?, trzeba przyjrzeć się ich naturalnemu środowisku i zwyczajom żywieniowym. Jeże są ssakami wszystkożernymi, jednak ich dieta jest w większości mięsna, dlatego określa się je jako zwierzęta owadożerne (insektyfagi). W ekosystemie pełnią ważną rolę ograniczając liczbę szkodników ogrodowych.
Główne składniki diety jeża
W naturalnym środowisku, jeże preferują następujące pokarmy:
- Bezkręgowce: stanowią podstawę ich jadłospisu. Najczęściej są to:
- dżdżownice
- ślimaki
- wije
- owady, w tym chrząszcze, gąsienice, larwy much i motyli
- pająki
- Drobne kręgowce: choć rzadziej spotykane w diecie, jeże potrafią polować na:
- żaby
- jaszczurki
- małe gryzonie (np. młode myszy)
- jaja ptaków (zwłaszcza jaja spadające na ziemię lub dostępne w gniazdach nisko umiejscowionych)
- Pokarmy roślinne: owoce i warzywa pojawiają się w diecie jeży zazwyczaj tylko wtedy, gdy brakuje pożywienia zwierzęcego. Można wtedy spotkać jeża podjadającego na przykład jabłko, truskawki, maliny, jagody czy nawet grzyby.
Dlaczego w ilustracjach jeż nosi jabłko?
Popularny obraz jeża z jabłkiem na grzbiecie jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych mitów. Takie przedstawienie wynika z dawnych wierzeń ludowych, jednak w naturze jeże nie transportują jedzenia na igłach. Jabłka czy inne owoce stanowią jedynie niewielki dodatek do ich diety i są zjadane głównie w okresach niedoboru naturalnego pożywienia.
Co jeże jedzą w różnych porach roku?
Dieta jeża zmienia się w zależności od pory roku. Wiosną i latem, kiedy bezkręgowce są najłatwiej dostępne, większość energii czerpią właśnie z nich. Natomiast jesienią aktywnie poszukują pokarmu bogatego w tłuszcz i białko, aby zgromadzić zapasy na zimową hibernację. Zimą nie jedzą wcale, zapadają w sen zimowy, korzystając z zapasów zgromadzonych w organizmie.
Zapotrzebowanie energetyczne i specjalne przystosowania
Jeże są aktywne głównie nocą i przez noc mogą pokonywać znaczne dystanse w poszukiwaniu pożywienia. Mają doskonale rozwinięty węch, który pomaga im odnajdywać ukryte w ziemi albo pod liśćmi owady i bezkręgowce. Ponieważ w naturalnej diecie dominuje białko i tłuszcz, układ pokarmowy jeży jest słabo przystosowany do trawienia dużych ilości roślin.
Czego nie powinny jeść jeże?
Wiele osób widząc jeża w ogrodzie, próbuje mu pomóc, zostawiając jedzenie. Warto jednak wiedzieć, czego nie powinniśmy podawać jeżom:
- mleka krowiego – jeże nie trawią laktozy, co może wywołać biegunkę i odwodnienie
- przyprawione jedzenie, resztki ludzkiego jedzenia
- zbyt wiele owoców i warzyw, które mogą prowadzić do zaburzeń żołądkowych
- pieczywa
Najlepszą formą dokarmiania jeży, zwłaszcza na jesień, są mokre karmy dla kotów lub specjalistyczne karmy dla jeży, które zawierają dużo białka.
Podsumowanie
Odpowiadając na pytanie co jedzą jeże?: ich dieta oparta jest przede wszystkim na pokarmie zwierzęcym – dżdżownicach, ślimakach, owadach i niewielkich kręgowcach. Owoce i rośliny stanowią dodatek, po który sięgają tylko w kryzysowych sytuacjach. Jeże są więc bardzo skutecznymi pomocnikami w ogrodzie, bo ograniczają liczbę szkodników. Warto dbać o ich bezpieczeństwo i nie próbować dokarmiać ich mlekiem czy resztkami ze stołu, których nie potrafią trawić. Zrozumienie naturalnych potrzeb jeży pomaga nam lepiej je chronić i cieszyć się ich obecnością w naszych ogrodach.
